Jesteśmy mieszkańcami i sympatykami Osiedla Przyjaźń. Domki wśród czterech tysięcy drzew, pół tysiąca sąsiadów i siedemdziesiąt lat historii. Działamy razem, żeby to miejsce przetrwało i znów było pełne życia.
tu się mieszka, zwiedza i odpoczywa. osiedle jest dla wszystkich!
Inicjatywa Osiedle Przyjaźń skupia mieszkańców i sympatyków Osiedla „Przyjaźń” na warszawskim Bemowie działających wspólnie na rzecz jego ochrony.
Osiedle Przyjaźń to zabytkowe osiedle drewnianych domków na warszawskim Bemowie. Powstało w latach 50. dla budowniczych Pałacu Kultury. Następnie zostało przekazane uniwersytetom i od 1955 roku mieściły się tu domy studenckie. W 2024 roku konserwator zabytków wpisał zabudowę oraz plan urbanistyczny Osiedla, razem z Klubem Studenckim Karuzela, do rejestru zabytków. Niestety, nie uchroniło to architektury Osiedla przed degradacją. Od dawna nieremontowana zabudowa niszczeje i to mieszkańcy inwestują w jej utrzymanie. Sytuację pogarsza fakt stopniowego pustoszenia Osiedla: najpierw zamknięcie Karuzeli w 2021 roku, potem wypowiedzenie umów studentom w 2025 roku, które doprowadziło do powstania pustostanów.
Od powołania Inicjatywy w 2012 roku stawiałyśmy sobie za cel działanie na rzecz integracji różnych grup społecznych działających na Osiedlu, tworzenie przestrzeni wspólnych dostępnych dla wszystkich mieszkańców Warszawy i zbieranie historii tego niezwykłego miejsca i jego społeczności.
Dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek potrzebne nam są przestrzenie wspólne, w których konsumpcja nie jest warunkiem obecności i w których dostęp do zieleni miejskiej jest otwarty dla wszystkich.
Mimo stopniowego ograniczania przestrzeni wspólnych mieszkańcy Osiedla dokładają wszelkich starań, żeby dbać o drewnianą architekturę i społeczną integrację. Na Osiedlu działa wiele stowarzyszeń lokatorskich, grup aktywistycznych, biznesów oraz oddolne inicjatywy takie jak jadłodzielnia czy osiedlowa biblioteczka.
Inicjatywa zapewnia platformę wymiany wiedzy i doświadczeń, ale również wypracowywania postulatów do administracji i właściciela Osiedla, czyli Zarządu Mienia Skarbu Państwa. Mieszkańcy Osiedla są częścią jego dziedzictwa i postulują o rozpoznanie ich jako strony w projektowaniu i planowaniu przyszłości Osiedla. Uważamy, że Osiedle zasługuje na to, by znów stało się żywym organizmem, centrum życia kulturalnego i społecznego nie tylko Bemowa, ale i całej stolicy.
Te i inne postulaty kierujemy przede wszystkim w stronę Zarządu Mienia Skarbu Państwa, właściciela Osiedla, jak również radnych Bemowa i Warszawy. Uważamy, że dobro Osiedla to dobro wspólne, którego przyszłość leży w naszych rękach.
Jeśli chcesz dołączyć do działań Inicjatywy, napisz do nas: inicjatywa.op@gmail.com. Spotykamy się raz w miesiącu w niedzielę o 18:00 w Klubie Bemowskiego Seniora. Bieżące wieści i wydarzenia publikujemy na Facebooku.
Siedemdziesiąt lat historii zapisanej w drewnie, zieleni i ludziach. Od placu budowy Pałacu Kultury do żywej sąsiedzkiej społeczności.
Pełna historia osiedla: domki fińskie, Karuzela, Jelonkalia i odpowiedzi na częste pytania
Na czterdziestu hektarach Jelonek stają drewniane pawilony i parterowe domki, nazywane potocznie domkami fińskimi. Mieszkają w nich radzieccy robotnicy budujący Pałac Kultury i Nauki. W szczytowym momencie mieszka tu 4,5 tysiąca osób. Wokół rośnie 4 tysiące drzew i 40 tysięcy krzewów, a osiedle ma własne kino, klub, łaźnię i przychodnię.
Po zakończeniu budowy Pałacu osiedle trafia do Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego. Jesienią wprowadza się około 3 tysiące studentów, a nazwa skraca się do prostego: Przyjaźń. Zaczyna się epoka akademicka, hotele asystenckie, domki pracowników nauki i studenckie życie.
Klub Karuzela, coroczne Jelonkalia, pokolenia studentów i naukowców. Mieszkał tu między innymi Alpha Oumar Konaré, późniejszy prezydent Mali. Na osiedlu wyrastają rodziny, które żyją tu do dziś, często od trzech pokoleń.
Jan Komasa kręci tutaj „Fajnie, że jesteś”. Rok później film dostaje nagrodę w Cannes. Nic dziwnego, trudno o bardziej filmowe miejsce w Warszawie.
Mieszkańcy i sympatycy osiedla zaczynają działać razem: spacery historyczne, potańcówki, wymianki, zbieranie wspomnień i pierwsze rozmowy z administracją o przyszłości osiedla.
Klub Studencki Karuzela, serce kulturalne osiedla, przestaje działać. Budynek czeka na remont i na pomysł, jak wrócić do ludzi.
Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisuje układ urbanistyczny i zespół budowlany osiedla, razem z Karuzelą, do rejestru zabytków. To najsilniejsza forma ochrony. Prawo potwierdza to, co mieszkańcy wiedzieli od zawsze, że to miejsce jest wyjątkowe.
Wypowiedzenie umów studentom prowadzi do powstania pustostanów. Mieszkańcy dbają o domki na własny koszt i głośno mówią, że osiedle powinno znów być pełne życia.
Mieszkamy tu nadal. Śpiewamy, rysujemy, nagrywamy wspomnienia i wieszamy karteczki na tablicy. Ta strona jest częścią tej historii.
Osiedle to nie budynki. Osiedle to sąsiedzi. Mieszkają tu ludzie, którzy lubią robić rzeczy razem: śpiewać, rysować, rozmawiać przez płot. Drewniane domki i wspólne podwórka dają na to przestrzeń, a my z niej korzystamy.
Wspólne śpiewanie to u nas tradycja starsza niż niejedna warszawska instytucja kultury. Gitara, ognisko, podwórko. Kto przechodzi obok, ten dołącza.
Drewniane domki wśród drzew to gotowy plener. Szkicowniki, farby, dziecięce kredki na chodniku. Osiedle samo się prosi, żeby je rysować, więc rysujemy.
Ktoś przyniesie zupę, ktoś naprawi płot, ktoś pójdzie z sąsiadką do urzędu. Tak działa osiedle, na którym ludzie znają się z imienia.
Najmłodsza mieszkanka osiedla została uroczyście namaszczona na Ratowniczkę Osiedla Przyjaźń. Zdjęć nie pokażemy, bo Ratowniczki pracują incognito. Możemy tylko zdradzić, że patrole odbywają się codziennie w pojeździe służbowym na czterech kołach z budką, raporty składane są językiem szyfrowanym, a morale sąsiadów po każdym patrolu wyraźnie rośnie. Osiedle, na którym rodzą się Ratowniczki, ma przyszłość.
Najstarszy sąsiad osiedla pamięta czasy, o których my możemy tylko poczytać. Jego opowieści to żywa historia tego miejsca: kto mieszkał w którym domku, gdzie stało kino, jak brzmiały Jelonkalia. Szykujemy Archiwum Głosów, czyli nagrania wspomnień najstarszych mieszkańców, żeby te historie zostały z nami na zawsze. Od Ratowniczki po Kronikarza, osiedle to wszystkie pokolenia naraz.
Nasza wersja osiedlowej gabloty. Karteczki wieszają sąsiedzi, dla sąsiadów. Masz coś do ogłoszenia, oddania, polecenia? Powieś kartkę, to zajmuje minutę.
Piątek po zmroku, podwórko przy dużym klonie. Gitara będzie, śpiewniki będą, przynieś tylko głos i coś na ruszt.
Sobota rano, zbiórka przy domkach z czerwonymi okiennicami. Kredki dla dzieci mamy, sztalugi swoje.
Rozrosły się przy płocie bardziej, niż planowałem. Do wzięcia od ręki, najlepiej z doniczką albo wiaderkiem.
Ratowniczka Osiedla przyjmuje zgłoszenia kotów do pogłaskania oraz kałuż do obserwacji. Kolejka bywa długa, prosimy o cierpliwość.
Nagrywamy wspomnienia najstarszych sąsiadów. Jeśli Twoja babcia, dziadek albo Ty macie historię z osiedla, zapraszamy do opowiedzenia jej.
To miejsce czeka na Twoje ogłoszenie. Zaczep nas na podwórku albo zostaw kartkę na płocie, powiesimy ją też tutaj.
Kartki wiszą 60 dni, potem grzecznie spadają. Gospodarz tablicy zdejmuje tylko to, co nie pasuje do ducha Przyjaźni. Zero kont, zero haseł, po sąsiedzku.
Tu kujemy rzeczy, które za jakiś czas staną się osiedlową codziennością. Iskry już lecą.
Osiedlowe radio internetowe: muzyka lokalnych zespołów, dźwięki do spokojnej pracy i opowieści z Archiwum Głosów między utworami.
rozgrzewamy paleniskoNagrania wspomnień najstarszych mieszkańców, z Kronikarzem na czele. Żywa historia osiedla, opowiedziana głosami ludzi, którzy ją przeżyli.
pierwsze iskryZbieramy pomysły, jak Klub Karuzela mógłby znów działać: koncerty, warsztaty, kino, kawiarnia sąsiedzka. Twoje pomysły są mile widziane na tablicy i na spotkaniach.
zbieramy pomysłyTa strona to nasz dom w internecie. Bieżące wieści, zdjęcia i wydarzenia wrzucamy tam, gdzie jesteście na co dzień.
Bemowskie Centrum Kultury regularnie organizuje na osiedlu spacery, urodziny Przyjaźni i spotkania. Nasze własne wydarzenia ogłaszamy na Facebooku i Instagramie.
Historię osiedla spisujemy z dokumentów, prasy i wspomnień sąsiadów. Jeśli masz stare zdjęcia albo opowieść z Przyjaźni, napisz do nas, chętnie ją dołączymy.
🌐 Osiedle Przyjaźń w Wikipedii
📰 o wpisie do rejestru zabytków
Strona ma coś, czego nie ma nigdzie indziej: tablicę, na której każdy sąsiad powiesi kartkę bez konta i logowania. Organizujesz coś na osiedlu? Powieś kartkę, niech wisi też u nas.